Küresel piyasalar Orta Doğu gerilimleri ve ABD-İran tansiyonuyla yön arayışına girerken, enflasyon endişeleri ve petrol fiyatlarındaki yükseliş yatırımcıları tedirgin ediyor.
Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki gerilimlerin gölgesinde haftaya yön arayışıyla başlarken, ABD Başkanı Trump’ın Çin ziyaretindeki iyimser hava teknoloji öncülüğünde risk iştahını artırdı. Ancak ABD-İran arasındaki tansiyon ve yüksek petrol fiyatlarının makroekonomik verilerdeki olumsuz etkileri yatırımcı iştahını törpüledi.
Trump’ın Çin ziyaretine önde gelen şirket yöneticilerinin eşlik etmesi, yapay zeka ve teknoloji alanında büyük yatırımların önünün açılabileceği beklentisini güçlendirdi. Buna karşın, ABD-İran arasındaki gerilimin tam olarak sonlanmaması ve yüksek seyreden petrol fiyatlarının ekonomik etkilerinin belirginleşmesi, piyasalardaki olumlu havayı sınırladı.
ABD-İran hattından gelen çelişkili mesajlar, petrol fiyatları üzerinde dalgalanmalara neden oldu. Trump’ın, İran ile ateşkesin “yaşam desteğine bağlı şekilde sürdüğünü” açıklaması, bölgedeki gerilimin kısa sürede azalacağına yönelik beklentileri zayıflattı. Bu durum, küresel ölçekte makro görünüme yönelik endişeleri devam ettirdi.
Artan petrol fiyatlarının ekonomiye negatif yansımaları, ABD’nin enflasyon verilerinde kendini gösterdi. Tüketici enflasyonu yıllık bazda yüzde 3,8 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, üretici enflasyonu da tahminleri aşarak salgın sonrası dönemin en hızlı yükselişine işaret etti. Enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon üzerindeki ikincil etkileri, taşımacılık faaliyetleri üzerinden belirginleşmeye başladı.
Bu gelişmelerin ardından, piyasalarda ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yıl sonunda faiz artırımına gidebileceği ihtimalleri yüzde 65’e yükseldi. Savaş öncesinde para piyasalarında Fed’in yıl genelinde toplam 2 faiz indirimi yapabileceği fiyatlanırken, beklentiler tersine döndü. Savaşın gidişatı beklentilerin seyrini belirleyecek olsa da, enerji başta olmak üzere maliyet kaynaklı baskıların enflasyonda ikincil etkileri artırabileceği belirtiliyor.
Güçlenen enflasyon endişeleriyle tahvil faizleri yükseliş eğilimini sürdürdü. ABD’nin 5, 10, 20 ve 30 yıllık tahvil faizleri sert yükselişler kaydederek yaklaşık son 1 yılın zirvelerine ulaştı. ABD 10 yıllık tahvil faizi, cuma günü yüzde 4,55’e çıkarak Mayıs 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Gelecek hafta, Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra yapay zeka temasının seyri üzerinde kritik değer taşıyan Nvidia’nın bilançosu ve Fed’in toplantı tutanakları yakından takip edilecek. Diğer taraftan, Trump’ın Fed başkanlığına aday gösterdiği Kevin Warsh, Senato’dan onay aldı. Fed’den yapılan açıklamada, Jerome Powell’ın başkanlık görev süresinin sona erdiği belirtildi. Warsh’un yemin ederek göreve başlamasının beklendiği kaydedilen açıklamada, Fed Yönetim Kurulunun, Warsh yeni başkan olarak yemin edene kadar Powell’ı geçici başkan olarak atadığı bildirildi.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi önceki haftaya göre yaklaşık 20 baz puan artışla yüzde 4,54’te, dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 1,4 artışla 99,3 seviyesinde kapandı. Orta Doğu’daki gerilimlerin oluşturduğu risklerin ortadan kalkmaması ve enflasyon endişeleriyle faiz artırımına ilişkin beklentilerin güçlenmesiyle altının onsu haftalık bazda yüzde 3,8 düşüşle 4.540 dolara indi. Brent petrolün varil fiyatı ise arz endişeleriyle yüzde 7,4 artışla 106,2 dolara yükseldi.
Avrupa borsalarında geçen hafta genel olarak negatif bir seyir gözlendi. Bölgede mevcut küresel gelişmelerin yanı sıra İngiltere’deki seçim süreci de öne çıktı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, yerel seçimlerdeki ağır yenilgiye rağmen istifayı düşünmediğini belirtti. Ülkede siyasi belirsizliklerin artabileceği endişeleriyle tahvil faizlerinde sert yükselişler görülürken, sterlin/dolar paritesi haftalık bazda yüzde 1,9 azalışla 1,3325’e indi.
Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon beklentilerini tehdit etmesi durumunda Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz artışına gitmesinin güçlü bir seçenek olduğunu belirtti. Gelecek hafta Avro Bölgesi ve İngiltere’de enflasyon verileri açıklanacak. Analistler, İngiltere’deki enflasyon verilerinde olası hızlanma işaretlerinin ülke tahvil piyasasındaki satış baskısını artırabileceğini kaydetti.
Asya tarafında da geçen hafta negatif bir seyir izlenirken, gelecek hafta açıklanacak Nvidia bilançosu, ABD-Çin arasında olası anlaşma duyuruları ve Orta Doğu’daki gelişmeler yatırımcıların odağında yer alıyor. Çin’de nisan ayı enflasyon verileri, fiyat artışlarındaki hızlanma eğiliminin devam ettiğini gösterdi. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yüzde 1,2, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yüzde 2,8 artışla beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Japonya’da yükselen enerji fiyatlarının enflasyonist baskıları tetiklemesiyle ülkede 20 yıllık tahvil faizi yüzde 3,49’a çıkarak Ağustos 1996’dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Yendeki zayıflık da devam ederken, dolar/yen paritesi haftalık bazda yüzde 1,2 artışla 158,8 seviyesine çıktı. Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Güney Kore, Çin, Hong Kong ve Japonya borsaları düşüşle kapandı.
Yurt içinde ise Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 4,61 düşüşle 14.367,60 puandan kapandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yılın ikinci Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısında, enflasyonun 2026 sonunda yüzde 26, 2027 sonunda yüzde 15, 2028 sonunda ise yüzde 9 olarak gerçekleşeceğini tahmin ettiklerini belirtti. Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 45,4950’den tamamladı.
